Jaki gramofon do 2000 zł kupić? Pytanie to pojawia się bardzo często wśród osób, które po latach powracają do płyt winylowych albo po raz pierwszy postanowiły zbudować własny zestaw do ich odtwarzania. W przedziale cenowym około dwóch tysięcy złotych można znaleźć dzisiaj wiele urządzeń, które na pierwszy rzut oka niewiele się od siebie różnią, jednak bliższe przyjrzenie się ich budowie pokazuje, że podobieństwo kończy się właściwie na wyglądzie i zbliżonej cenie. Różnice dotyczą bowiem nie tylko zastosowanego napędu, lecz również konstrukcji talerza, ramienia, sposobu łożyskowania, jakości wykonania podstawy, zastosowanej wkładki oraz możliwości późniejszej wymiany poszczególnych elementów.
W wielu publikowanych obecnie zestawieniach sprawa zostaje sprowadzona do kilku zdań opisu i tabeli zawierającej podstawowe dane techniczne. Takie zestawienie może być przydatne przy pierwszym rozeznaniu, lecz z samej tabeli trudno dowiedzieć się, dlaczego jeden gramofon może służyć właścicielowi przez wiele lat, podczas gdy inny, kosztujący podobne pieniądze, po pewnym czasie okaże się konstrukcją zbyt ograniczoną. Sama liczba funkcji znajdujących się na obudowie również niewiele mówi o tym, jak urządzenie będzie sprawowało się po kilku latach użytkowania.
Dlatego ten poradnik nie jest rankingiem, w którym poszczególne modele otrzymują kolejne miejsca, punkty czy gwiazdki. Nie próbuję również wskazać jednego urządzenia jako najlepszego dla wszystkich, ponieważ w przypadku gramofonów byłoby to zbyt dużym uproszczeniem. Jeden użytkownik będzie oczekiwał przede wszystkim prostoty i wygody obsługi, inny zwróci większą uwagę na możliwość wymiany wkładki i dalszej rozbudowy zestawu, jeszcze inny będzie szukał konstrukcji przypominającej rozwiązania znane ze starszych urządzeń stereofonicznych. To, co dla jednego właściciela będzie zaletą, dla drugiego może okazać się zupełnie niepotrzebnym dodatkiem.
Znalazły się tutaj zatem wyłącznie te modele, które sam brałbym pod uwagę, mając do dyspozycji około 2000 zł i szukając nowego gramofonu do własnego systemu. Przy ich wyborze nie kierowałem się liczbą funkcji, obecnością modułu Bluetooth czy złącza USB, lecz przede wszystkim konstrukcją urządzenia, jakością ramienia i jego łożyskowania, sposobem napędzania talerza, możliwością wymiany wkładki, dostępnością podstawowych części oraz tym, czy po kilku latach użytkowania będzie jeszcze sens rozwijać dany gramofon, zamiast zastępować go innym.
Jest to zresztą szczególnie istotne właśnie w przypadku budżetu wynoszącego około dwóch tysięcy złotych. W tej cenie można już znaleźć urządzenia, w których większą część pieniędzy przeznaczono na samą konstrukcję mechaniczną, a nie na dodatki mające przede wszystkim ułatwić sprzedaż sprzętu. Staranniej wykonane ramię, dobre łożyskowanie talerza, odpowiednio przygotowana podstawa, stabilny napęd czy wkładka, której późniejsza wymiana nie wymaga pozbywania się całego gramofonu, będą miały dla użytkownika znacznie większe znaczenie niż funkcja, z której skorzysta raz lub dwa razy w ciągu całego okresu użytkowania.
Nie oznacza to oczywiście, że każdy dodatkowy element jest zbędny. Wbudowany przedwzmacniacz może być bardzo wygodny dla osoby, której wzmacniacz nie posiada wejścia gramofonowego, a możliwość zapisu płyt poprzez USB może okazać się cenna dla właściciela dużej kolekcji, szczególnie jeżeli znajdują się w niej nagrania trudno dostępne lub takie, których nie chciałby już często odtwarzać. Takie rozwiązania należy jednak rozpatrywać w odniesieniu do konkretnego użytkownika, a nie uznawać ich z góry za oznakę lepszego gramofonu.
Każda z opisanych konstrukcji ma swoje mocniejsze i słabsze strony, ponieważ przy tej cenie nie da się zbudować urządzenia pozbawionego wszelkich kompromisów. Dlatego przy każdym modelu interesować mnie będzie nie tylko to, co producent oferuje w chwili zakupu, lecz również sposób, w jaki rozwiązano ramię, napęd i talerz, możliwość wymiany wkładki i elementów eksploatacyjnych, a także to, czy konstrukcja ma jeszcze sens po kilku lub kilkunastu latach, kiedy pierwsza igła będzie już dawno zużyta, a właściciel zacznie myśleć o zmianie pozostałych elementów systemu.
Nie chodzi więc o znalezienie gramofonu, który będzie najlepszy na papierze. Chodzi o znalezienie takiego urządzenia, z którym można będzie pozostać na dłużej i które nie zamknie drogi do dalszego rozwoju zestawu. Dwa tysiące złotych to kwota wystarczająca, aby kupić współczesny gramofon o przyzwoitej konstrukcji, ale jednocześnie na tyle wysoka, że przed wydaniem pieniędzy warto dokładnie zastanowić się, za co właściwie płacimy.
Mam nadzieję, że po przeczytaniu tego poradnika łatwiej będzie odpowiedzieć nie tylko na pytanie, jaki gramofon do 2000 zł kupić, ale również dlaczego jeden model może być w konkretnym przypadku rozsądniejszym wyborem od drugiego. Jeżeli opis konstrukcji, jej możliwości oraz ograniczeń pozwoli uniknąć nietrafionego zakupu i wybrać urządzenie, które będzie służyło przez wiele kolejnych lat, będzie to znacznie ważniejsze niż samo wskazanie jednego zwycięzcy.
Uwaga:
Część linków może być linkami afiliacyjnymi — jeśli zdecydujesz się na zakup, blog może otrzymać niewielką prowizję bez dodatkowego kosztu dla Ciebie. Pomaga to rozwijać blog i tworzyć kolejne niezależne poradniki.
Dlaczego okolice 2000 zł są tak ważne przy wyborze gramofonu?
Gdyby jeszcze kilkanaście lat temu ktoś zapytał mnie, ile trzeba wydać na nowy gramofon, aby rozpocząć świadomą przygodę z analogiem, odpowiedź nie byłaby łatwa. Rynek wyglądał wtedy zupełnie inaczej niż dzisiaj. W sprzedaży znajdowało się znacznie mniej nowych konstrukcji, a osoba poszukująca urządzenia do domowego zestawu miała do wyboru przede wszystkim modele proste, projektowane z myślą o podstawowej funkcjonalności i wygodzie obsługi. Konstrukcji, które można było z pełnym przekonaniem traktować jako element poważniejszego zestawu Hi-Fi, było znacznie mniej, a wybór odpowiedniego urządzenia wymagał nieraz poszukiwania wśród modeli używanych.
Powrót płyt winylowych zmienił tę sytuację niemal całkowicie. Dzisiaj gramofony produkują zarówno firmy od lat związane ze sprzętem audio, jak i przedsiębiorstwa, które jeszcze kilkanaście lat temu nie miały w swojej ofercie urządzeń tego rodzaju. W sklepach można znaleźć konstrukcje bardzo proste, wyposażone w podstawowe rozwiązania mechaniczne, ale również urządzenia wykorzystujące precyzyjne ramiona, napędy bezpośrednie lub paskowe, wymienne wkładki i rozbudowane możliwości późniejszej modernizacji. Dla kupującego oznacza to większą swobodę wyboru, ale jednocześnie wymaga dokładniejszego przyjrzenia się temu, co właściwie otrzymuje za swoje pieniądze.
Na pierwszy rzut oka różnica pomiędzy gramofonem kosztującym tysiąc złotych a urządzeniem wycenionym na około dwa tysiące może wydawać się niewielka. Oba mają talerz, ramię, wkładkę i silnik, oba odtwarzają płyty 33⅓ oraz 45 obr./min i oba po podłączeniu do odpowiedniego zestawu pozwolą usłyszeć muzykę zapisaną w rowku. Dopiero dokładniejsze przyjrzenie się budowie pokazuje, że podobieństwo kończy się właściwie na tych podstawowych elementach. Różnice w jakości wykonania ramienia, sposobie jego łożyskowania, stabilności napędu, konstrukcji talerza czy możliwości późniejszej wymiany poszczególnych części mogą być znacznie większe, niż sugerowałaby sama różnica ceny.
Gramofon jest zresztą urządzeniem dość szczególnym na tle innych źródeł dźwięku. Odtwarzacz plików czy odtwarzacz płyt kompaktowych wykonuje zdecydowaną większość pracy w domenie elektronicznej, natomiast gramofon musi najpierw w sposób mechaniczny odczytać niezwykle delikatną informację zapisaną w rowku płyty. Igła porusza się po ścieżce, której szerokość jest niewielka, a jej ruchy zostają następnie zamienione na sygnał elektryczny. Każdy luz w łożyskowaniu ramienia, niewłaściwa praca napędu, drgania silnika czy niepożądane rezonanse konstrukcji mogą mieć wpływ na to, co ostatecznie usłyszymy z głośników. Z tego powodu w gramofonie jakość mechaniki nie jest sprawą drugorzędną, którą można zastąpić efektownym wyposażeniem.
Najwięcej uwagi powinny więc przyciągać te elementy, których podczas krótkiej wizyty w sklepie właściwie nie widać. Ramię może wyglądać bardzo podobnie w dwóch urządzeniach, a mimo to różnić się sposobem wykonania łożysk, dokładnością pracy czy możliwościami regulacji. Talerze mogą mieć podobną średnicę, lecz różnić się materiałem, masą i sposobem tłumienia. Podobnie wygląda sprawa napędu, ponieważ sam napis „napęd paskowy” albo „napęd bezpośredni” nie mówi jeszcze, jak dokładnie rozwiązano cały mechanizm i jak zachowuje się on podczas odtwarzania płyty.
Okolice dwóch tysięcy złotych są interesujące przede wszystkim dlatego, że w tym przedziale zaczynamy znajdować konstrukcje, w których mechanika może być potraktowana jako najważniejsza część urządzenia. Producent nie musi już koniecznie konkurować wyłącznie ceną i liczbą funkcji, lecz może przeznaczyć większą część budżetu na wykonanie ramienia, talerza, łożyskowania oraz napędu. Nie jest to oczywiście żelazna zasada obowiązująca przy każdym modelu, ponieważ również w tej cenie można znaleźć konstrukcje zaprojektowane według zupełnie innych założeń, ale jest to przedział, w którym zaczyna się pojawiać znacznie większy wybór urządzeń nadających się do budowy poważniejszego zestawu stereofonicznego.
Nie znaczy to, że gramofon kosztujący tysiąc złotych nie może być dobrym zakupem. Może, i wiele takich urządzeń potrafi dostarczyć bardzo przyjemnego dźwięku. Różnica polega raczej na tym, że przy wyższej cenie łatwiej znaleźć konstrukcję, której producent pozostawił odpowiedni zapas możliwości. Dobre ramię nie musi być wymieniane wraz z pierwszą wkładką, napęd nie powinien wymagać zastąpienia całego urządzenia po kilku latach, a części eksploatacyjne powinny być elementami, które można normalnie wymienić, gdy nadejdzie ich czas.
Zupełnie inaczej należy natomiast spojrzeć na gramofony, w których znaczną część ceny stanowią dodatkowe funkcje. Wbudowany przedwzmacniacz może być bardzo przydatny, szczególnie dla osoby posiadającej współczesny wzmacniacz bez wejścia PHONO. USB również może mieć uzasadnienie, jeżeli właściciel zamierza zachować część kolekcji w postaci cyfrowej. Automatyczne sterowanie może natomiast zainteresować kogoś, kto ceni przede wszystkim wygodę. Żadna z tych rzeczy nie jest sama w sobie wadą, lecz należy pamiętać, że każda funkcja zajmuje miejsce w budżecie przeznaczonym na budowę urządzenia.
Jeżeli producent musi zmieścić w cenie rozbudowaną elektronikę, komunikację bezprzewodową, przedwzmacniacz, automatykę oraz inne dodatki, mniej pieniędzy pozostaje na elementy mechaniczne. W przypadku gramofonu nie jest to bez znaczenia. Dobre ramię i stabilny napęd będą miały dla odczytu płyty większe znaczenie niż możliwość przesłania muzyki do bezprzewodowych słuchawek, choć dla konkretnego użytkownika taka funkcja może być bardzo wygodna. Przy wyborze trzeba więc najpierw ustalić, czego właściwie oczekujemy od gramofonu, a dopiero później patrzeć na jego wyposażenie.
Historia sprzętu audio pokazuje zresztą, że uznanie wielu konstrukcji nie wynikało z liczby funkcji znajdujących się na przedniej ściance. Najbardziej cenione urządzenia często były stosunkowo proste, lecz ich konstruktorzy bardzo dużo uwagi poświęcali temu, co podczas zwykłego oglądania pozostawało niewidoczne: dokładności wykonania mechanizmu, stabilności talerza, jakości ramienia i ograniczeniu niepożądanych drgań. Takie rozwiązania mają jeszcze jedną zaletę – po wielu latach łatwiej znaleźć człowieka, który potrafi je naprawić, oraz części, które można wymienić bez konieczności zastępowania całego urządzenia.
W przypadku nowego gramofonu do 2000 zł jest to dla mnie jeden z najważniejszych argumentów. Nie kupowałbym urządzenia z myślą o tym, że za trzy lata trzeba będzie je wymienić tylko dlatego, że zużyła się igła, pasek albo wkładka. Gramofon powinien być podstawą systemu, a jego poszczególne elementy mogą z czasem podlegać wymianie. Pierwsza wkładka może wystarczyć na kilka lat, później można zastosować inną, następnie pojawić się może lepszy przedwzmacniacz, a wraz z rozwojem całego zestawu można dojść do momentu, w którym wymagania wobec źródła dźwięku będą znacznie większe niż w chwili zakupu.
Ma to znaczenie również z punktu widzenia pieniędzy. Nie każdy musi od razu kupować cały zestaw audio za kilka czy kilkanaście tysięcy złotych. Można rozpocząć od przyzwoitego gramofonu, niedrogiego wzmacniacza i kolumn odpowiadających możliwościom pomieszczenia, a później wymieniać poszczególne elementy w miarę pojawiających się potrzeb. Jeżeli podstawą takiego zestawu jest konstrukcja pozbawiona możliwości dalszej rozbudowy, każda większa zmiana może oznaczać konieczność rozpoczęcia wszystkiego od początku.
Dlatego okolice 2000 zł traktuję nie jako magiczną granicę, po której zaczyna się dobre brzmienie, lecz jako bardzo interesujący punkt rynku nowych gramofonów. Poniżej tej kwoty również można znaleźć urządzenia godne uwagi, natomiast przy budżecie zbliżającym się do dwóch tysięcy złotych wybór konstrukcji pozwalających myśleć o wieloletnim użytkowaniu staje się wyraźnie większy.
Nie ma przy tym żadnej potrzeby wydawania dokładnie dwóch tysięcy złotych tylko dlatego, że taki budżet został założony. Jeżeli dobry gramofon kosztuje 1500 czy 1700 zł, pozostałą kwotę można przeznaczyć na kilka płyt, zapasową igłę albo pozostawić ją na późniejszą modernizację. Z drugiej strony, jeżeli niewielka dopłata pozwala kupić konstrukcję z lepszym ramieniem, bardziej uniwersalną wkładką lub możliwością dalszego rozwoju, taka różnica może okazać się znacznie bardziej uzasadniona niż zakup kilku dodatkowych funkcji, z których właściciel nigdy nie skorzysta.
Nie nazwałbym więc 2000 zł granicą, od której dopiero zaczyna się prawdziwe Hi-Fi. Jest to raczej kwota, przy której warto już bardzo dokładnie przyjrzeć się konstrukcji i nie kupować pierwszego urządzenia tylko dlatego, że dobrze wygląda i ma długą listę wyposażenia. W tym przedziale można znaleźć gramofony, które nie będą jedynie początkiem przygody z winylem, lecz mogą pozostać częścią domowego systemu przez wiele następnych lat.
I właśnie takich konstrukcji szukałem, przygotowując ten poradnik. Nie interesowało mnie znalezienie urządzenia posiadającego najwięcej funkcji ani stworzenie tabeli, w której jeden model otrzymałby pierwsze miejsce, a drugi ostatnie. Znacznie ważniejsze było dla mnie znalezienie gramofonów, które za swoją cenę oferują rozsądnie zaprojektowaną mechanikę, możliwość wymiany podstawowych elementów i taki zapas możliwości, aby po kilku latach ich właściciel nie musiał zadawać sobie pytania, dlaczego przy zakupie nie wybrał czegoś bardziej trwałego.
Dlaczego dodatkowy tysiąc złotych robi tak ogromną różnicę?
Na pierwszy rzut oka może się wydawać, że pomiędzy gramofonem kosztującym około 1000 zł a konstrukcją wycenioną na 2000 zł nie powinno być szczególnie dużej różnicy. Oba urządzenia wykonują przecież tę samą podstawową czynność: obracają płytę z określoną prędkością, prowadzą igłę po spiralnym rowku i przekazują powstający w ten sposób sygnał do wzmacniacza. Dla osoby, która po raz pierwszy zaczyna interesować się analogiem, pytanie o sens wydania drugiego tysiąca złotych jest więc całkowicie naturalne. Z zewnątrz oba gramofony mogą wyglądać podobnie, oba mogą posiadać aluminiowy talerz, ramię i fabrycznie zamontowaną wkładkę, a różnica w cenie może sprowadzać się pozornie do kilku szczegółów.
W przypadku gramofonu sprawa wygląda jednak inaczej niż w wielu innych urządzeniach audio, ponieważ znaczna część jego pracy odbywa się w sposób mechaniczny. W odtwarzaczu płyt kompaktowych czy przetworniku cyfrowo-analogowym sygnał jest przetwarzany przede wszystkim przez układy elektroniczne, natomiast tutaj pierwszym etapem całego procesu jest fizyczny kontakt igły z rowkiem płyty. Wymaga to zachowania odpowiedniej prędkości obrotowej talerza, właściwego prowadzenia ramienia oraz możliwie skutecznego ograniczenia drgań, które nie mają nic wspólnego z zapisaną na płycie muzyką.
Jeżeli talerz nie utrzymuje dostatecznie stabilnych obrotów, jeżeli główne łożysko ma nadmierny luz, jeżeli ramię pracuje z oporami albo jego łożyska nie zapewniają odpowiedniej precyzji ruchu, problem nie pozostaje wyłącznie problemem mechanicznym. Wkładka zamienia ruch igły na sygnał elektryczny, a igła nie jest w stanie rozpoznać, czy jej ruch został wywołany przez właściwą informację zapisaną w rowku, czy przez drgania pochodzące z mechanizmu gramofonu. Wszystko, co dociera do igły, może w pewnym stopniu znaleźć swoje odbicie w sygnale.
Dlatego przy projektowaniu gramofonu tak wiele uwagi poświęca się elementom, których podczas oglądania urządzenia w sklepie właściwie nie widać. Ramię powinno umożliwiać wkładce swobodne prowadzenie igły w rowku, talerz musi zachowywać możliwie stabilną prędkość obrotową, a konstrukcja całego urządzenia powinna ograniczać wpływ drgań silnika, podłoża oraz głośników. Z zewnątrz mogą to być drobiazgi, lecz ich wykonanie wymaga odpowiedniej dokładności, dobrych materiałów i właściwego zaprojektowania całego mechanizmu.
Tutaj właśnie zaczyna być widoczna różnica pomiędzy tysiącem a dwoma tysiącami złotych.
Producent gramofonu kosztującego około 1000 zł musi zmieścić całą konstrukcję w bardzo ograniczonym budżecie. Z tej kwoty trzeba pokryć nie tylko materiały i montaż, ale również projekt urządzenia, transport, opakowanie, koszty dystrybucji, podatki, marże oraz wszystkie pozostałe wydatki związane z wprowadzeniem produktu do sprzedaży. Nie cała cena, którą widzimy na sklepowej półce, trafia więc do fabryki na wykonanie ramienia, talerza czy łożyska.
Konstruktor musi w takiej sytuacji zdecydować, na których elementach można oszczędzić, a których nie wolno zaniedbać. Można zastosować prostszą podstawę, lżejszy talerz albo mniej rozbudowane rozwiązanie ramienia, można zrezygnować z części regulacji i dodatkowych możliwości, można również zastosować tańszą wkładkę, której późniejsza wymiana pozostawi użytkownikowi możliwość poprawienia parametrów całego urządzenia. Nie wszystkie takie kompromisy są złe. Przeciwnie, dobrze zaprojektowany tani gramofon może działać bardzo poprawnie, jeżeli producent właściwie rozłożył ograniczony budżet.
Przy cenie około 2000 zł sytuacja konstruktora jest już trochę łatwiejsza. Nadal musi pilnować kosztów, ponieważ nie buduje przecież urządzenia z najwyższej półki, ale otrzymuje większą swobodę w wyborze materiałów i sposobie wykonania poszczególnych części. Część dodatkowych pieniędzy może zostać przeznaczona na dokładniejsze łożyskowanie talerza, staranniej wykonane ramię, bardziej masywny lub lepiej tłumiony talerz, skuteczniejsze odizolowanie silnika od pozostałych elementów czy wkładkę stanowiącą lepszy punkt wyjścia do dalszej modernizacji.
Nie należy przy tym oczekiwać, że każdy element urządzenia kosztującego 2000 zł będzie dwukrotnie lepszy od odpowiednika zastosowanego w gramofonie za 1000 zł. Tak nie działa projektowanie sprzętu audio. Dodatkowy tysiąc złotych nie zostaje przeznaczony na jedną rzecz, lecz zostaje rozłożony pomiędzy wiele elementów całej konstrukcji. Trochę lepsze łożysko, trochę dokładniej wykonane ramię, lepsze tłumienie, solidniejsza podstawa i staranniej dobrany napęd mogą razem stworzyć urządzenie wyraźnie bardziej dopracowane, choć żadnego z tych elementów osobno nie można określić mianem przełomowego.
Różnicę można również zauważyć w sposobie późniejszego użytkowania. Tańszy gramofon może być bardzo dobrym początkiem przygody z płytami, lecz po kilku latach jego właściciel może dojść do miejsca, w którym wymiana wkładki czy zakup lepszego przedwzmacniacza niewiele już zmieni, ponieważ ograniczeniem pozostaną inne elementy konstrukcji. W lepiej zaprojektowanym urządzeniu możliwości mogą być większe. Wymiana fabrycznej wkładki nie musi oznaczać kresu możliwości ramienia, zastosowanie lepszego przedwzmacniacza nie musi być bezcelowe, a wymiana elementu eksploatacyjnego nie powoduje konieczności zakupu nowego gramofonu.
Z tego punktu widzenia dodatkowy tysiąc złotych nie jest wyłącznie zapłatą za lepszy dźwięk słyszalny od pierwszej minuty. Płacimy również za większy margines możliwości konstrukcji. Dla osoby kupującej pierwszy gramofon może nie mieć on wielkiego znaczenia w dniu zakupu, lecz po kilku latach może okazać się jednym z najważniejszych powodów, dla których urządzenie nadal pozostanie w systemie.
Trzeba jednak zachować tutaj pewien rozsądek. Nie każdy powinien wydawać 2000 zł tylko dlatego, że ma taki budżet. Jeżeli ktoś chce po prostu rozpocząć słuchanie płyt, posiada niedrogi wzmacniacz i kolumny, a cała kolekcja liczy kilkadziesiąt albumów, bardzo dobry gramofon za około 1500 zł może okazać się znacznie rozsądniejszym zakupem. Pozostałą kwotę można przeznaczyć na płyty albo pozostawić na późniejszą wymianę igły. Dopiero wtedy, gdy wymagania wobec całego systemu są większe, dodatkowe możliwości droższego urządzenia zaczynają mieć rzeczywiste znaczenie.
Nie można więc powiedzieć, że gramofon za 2000 zł zawsze zagra dwa razy lepiej od urządzenia za 1000 zł. Można natomiast oczekiwać, że przy właściwym wyborze dodatkowe pieniądze pozwolą kupić konstrukcję bardziej dopracowaną mechanicznie, dającą większe możliwości dalszego użytkowania i lepiej przygotowaną do współpracy z pozostałymi elementami zestawu.
I właśnie z tego powodu w dalszej części poradnika nie będziemy patrzeć wyłącznie na cenę ani na liczbę funkcji zapisanych w specyfikacji. Przy każdym modelu interesować nas będzie przede wszystkim to, ile z wydanych pieniędzy rzeczywiście przeznaczono na sam gramofon, a ile na dodatki, z których część może pozostać przez cały okres użytkowania niewykorzystana.
Mechanika zamiast marketingu
Jednym z ciekawszych paradoksów współczesnego rynku sprzętu audio jest to, że elementy mające istotne znaczenie dla prawidłowej pracy gramofonu pozostają zazwycza